Review‎ > ‎

โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ธารน้ำพระทัยอันยิ่งใหญ่ สู่ชาวปราจีนบุรี

posted Feb 13, 2017, 1:52 AM by Suthep Puangmahod


"น้ำ"คือปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิตของทุกคนและสรรพชีวิตและ"น้ำ" ก็เป็นสิ่งสำคัญที่ไม่สามารถขาดได้ไม่ว่าจะไว้ใช้ในการอุปโภคหรือบริโภคก็ตาม ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้มีพระราชดำริและได้มีโครงการที่เกี่ยวกับการพัฒนาแหล่งน้ำขึ้นมากมาย ในทั่วประเทศ เพราะพระองค์ทรงเห็นความสำคัญและความยากลำบาก เมื่อประชาชนขาดแคลนน้ำ หนึ่งในหลายๆ โครงการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาแหล่งน้ำคือการพระราชทานพระราชดำริสร้างอ่างเก็บน้ำ ซึ่งไม่ว่าจะเป็นขนาดเล็ก,กลางหรือใหญ่ พระองค์ได้พระราชทานไว้มากมายและหนึ่งในอ่างเก็บน้ำทั้งหลายนั่นก็คือโครงการห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริมีชื่อเต็มว่า "อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา"อ่านว่า นะ-รึ-บอ-ดิน-ทระ-จิน-ดาซึ่งมีความหมายว่า "อ่างเก็บน้ำที่สร้างขึ้นตามพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชรัชกาลที่ ๙"


- ที่ทำการโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ


-ถนนทางเข้าโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
โครงการห้วยโสมงซึ่งเป็นโครงการชลประทานขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ในเขตตำบลแก่งดินสอ และพื้นที่ชลประทานอยู่ในเขตตำบลแก่งดินสอ อำเภอนาดี ตำบลเมืองเก่า ตำบลบ่อทอง และตำบลบ้านนา อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี โครงการห้วยโสมงฯ เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่พระราชทานแนวพระราชดำริเกี่ยวกับโครงการห้วยโสมงครั้งแรกตั้งแต่ เมื่อวันที่ 22มกราคม 2521 และยังมีพระราชดำริอีกหลายโอกาสระหว่างปี พ.ศ. 2521-2544


จนกระทั่งปี 2532 คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบในหลักการอนุมัติให้ดำเนินโครงการ ในปี2538 ได้ทำการศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบสิ่งแวดล้อมของโครงการแล้วเสร็จ ต่อมาได้มีการศึกษาปรับปรุงรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมใหม่อีก 2 ครั้งแล้วเสร็จในปี 2546 



ต่อมาเมื่อ 14 กรกฎาคม 2548 อุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติปางสีดาได้รับการประกาศเป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ เมื่อ 14 กรกฎาคม 2548 ซึ่งพื้นที่ที่จะสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงบางส่วนประมาณ 2,728 ไร่ อยู่ในพื้นที่ของทั้ง 2 อุทยาน ทำให้โครงการหยุดชะงัก ต้องมีการศึกษาความเหมาะสมโครงการใหม่อีกครั้ง โดยกรมชลประทานได้จ้างมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ศึกษาในปี 2550 จนกระทั่งวันที่ 5สิงหาคม 2552 คณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยอนุสัญญาคุ้มครองมรดกโลกอนุมัติให้กรมชลประทานใช้พื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติปางสีดาเพื่อก่อสร้างโครงการได้ และในวันที่ 26 เดือนเดียวกัน คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติมีมติในการประชุม ครั้งที่ 4/2552 เห็นชอบรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม



ต่อมาคณะรัฐมนตรีได้ให้ความเห็นชอบวงเงินและระยะเวลาดำเนินการก่อสร้าง และในปี 2553 กรมชลประทานก็ได้เริ่มดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงฯ ขึ้นที่บ้านแก่งยาว ตำบลแก่งดินสอ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งจะเป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญ คือ ส่วนของอ่างเก็บน้ำมีความจุเต็มที่ 295ล้านลูกบาศก์เมตร และส่วนของระบบส่งน้ำให้กับพื้นที่เกษตรกรรม 111,300 ไร่ซึ่งใช้ระยะเวลาในการก่อสร้างตั้งแต่ปี 2553-2561 รวม 9 ปี ใช้งบประมาณในการก่อสร้าง8,300 ล้านบาท โครงการห้วยโสมงฯ เกิดขึ้นจากแนวพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ได้พระราชทานไว้ ตั้งแต่ปี 2521 เพื่อจัดหาน้ำให้ราษฎรใช้ทำการเพาะปลูกได้ทั้งในฤดูฝนและฤดูแล้ง และมีน้ำเพื่อการอุปโภค-บริโภคตลอดปีและเพื่อสนองพระราชดำริในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีที่ทรงห่วงใยเกี่ยวกับการดำเนินงานโครงการจึงได้พระราชทานพระราชดำริความว่า "การก่อสร้างโครงการที่อยู่ในเขตพื้นที่ป่า ควรมีการฟื้นฟูสภาพป่า พัฒนาอาชีพ ให้แก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากโครงการ รวมถึงการประชาสัมพันธ์ ให้ทุกฝ่ายรับรู้และเข้าใจโครงการด้วย"



ดังนั้น สำนักงาน กปร. กรมชลประทานร่วมกับสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดปราจีนบุรี ได้ดำเนินการพัฒนาอาชีพให้แก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากการก่อสร้างโครงการห้วยโสมงฯ มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2554 และในปี 2559 จะขยายพื้นที่ด้านพัฒนาอาชีพให้แก่ราษฎรกลุ่มพื้นที่รับประโยชน์ในเขตชลประทานฝั่งซ้ายและฝั่งขวาต่อไปด้วย
ปัจจุบัน กรมชลประทานได้ดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ประกอบด้วย ตัวเขื่อน อาคารระบายน้ำล้น ท่อส่งน้ำฝั่งซ้าย อาคารระบายน้ำลงลำน้ำเดิม มีความก้าวหน้าเป็นอย่างมาก พร้อมกับได้มีการปลูกป่า ฟื้นฟูสภาพพื้นที่รอบโครงการควบคู่กันไปอย่างต่อเนื่อง ตามแนวพระราชดำริในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

- ผลพวงของชาวบ้านที่ได้รับจากอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงคือการจับปลาน้ำจืด
และในปีพ.ศ. 2561 เมื่อดำเนินการแล้วเสร็จทั้งโครงการจะสามารถสร้างประโยชน์ให้กับราษฎรมีแหล่งน้ำต้นทุนและเพิ่มพื้นที่ชลประทานในฤดูฝนจำนวน 111,300 ไร่ และฤดูแล้งจำนวน 45,000 ไร่ ในเขตอำเภอนาดี และอำเภอกบินทร์บุรี รวมถึง ช่วยบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรีและลุ่มน้ำสาขาที่เกิดขึ้นเป็นประจำในเขตพื้นที่อำเภอนาดี และอำเภอกบินทร์บุรี แม้ปัจจุบันโครงการยังไม่เสร็จสมบูรณ์

-นายสัญชัย เกตุวรชัย   อธิบดีกรมชลประทานคนปัจจุบัน

- นาย สุรชัย จิวะสุรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานก่อสร้างชลประทานขนาดใหญ่
- เหล่าสื่อมวลชนร่วมถ่ายภาพกับเจ้าหน้าที่กรมชลประทานที่ดูแลการก่อสร้างโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 
แต่เมื่อโครงการเสร็จสมบูรณ์และจะเป็นแหล่งน้ำจืดขนาดใหญ่ให้กับราษฎรใช้เพื่อการอุปโภคบริโภค ทำการเกษตรกรรมและมีน้ำเพียงพอมาใช้ในการทำการประปาเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ ยังจะสร้างประโยชน์ในด้านอื่น ๆ อีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นแหล่งน้ำ ช่วยรักษาระบบนิเวศผลักดันน้ำเค็มและน้ำเน่าเสียในแม่น้ำปราจีนบุรี และแม่น้ำบางปะกง เป็นแหล่งน้ำสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมในบริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออกและพื้นที่ใกล้เคียง รวมทั้งพื้นที่อ่างเก็บน้ำยังจะเป็นแนวกันชน หรือ แนวป้องกันการบุกรุกทำลายพื้นป่าไม้ในเขตอุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติปางสีดาช่วยเพิ่มระดับความชุ่มชื้นในพื้นที่ป่า ทำให้โอกาสการเกิดไฟไหม้ป่าลดลงหรือหากเกิดไฟป่า ก็จะมีแหล่งน้ำต้นทุนที่จะสามารถนำน้ำมาใช้ดับไฟป่าได้ ตลอดจนเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ของจังหวัดปราจีนบุรีอีกด้วย.


ข้อมูลโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 

- วัตถุประสงค์ของโครงการ

1. เพื่อพัฒนาแหล่งน้ำต้นทุนและเพิ่มพื้นที่ชลประทานในเขตอำเภอนาดี และอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี

2. เพื่อบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรีและลุ่มน้ำสาขา ในเขตพื้นที่อำเภอนาดี และอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี

3. เพื่อประโยชน์ในการใช้เป็นแหล่งน้ำด้านการอุปโภค-บริโภค และการประปา

4. เพื่อรักษาระบบนิเวศ ผลักดันน้ำเค็มและน้ำเน่าเสียในแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำบางปะกง

- ลักษณะโครงการ

เป็นโครงการก่อสร้างเขื่อนหัวงานและอาคารประกอบพร้อมส่วนประกอบอื่น มีขนาดความจุอ่างเก็บน้ำ 295 ล้านลูกบาศก์เมตร และก่อสร้างระบบส่งน้ำและระบบระบายน้ำ ประกอบด้วย

1. เขื่อนหัวงาน ชนิดเขื่อนดินแบบ แบ่งโซน (Zone Type Dam) สูงประมาณ 32.75เมตร ยาวประมาณ 3,967 เมตร ขนาดความจุประมาณ 295 ล้านลูกบาศก์เมตร และทำนบปิดช่องเขาต่า 2 แห่ง

2. ระบบส่งน้ำ และระบบระบายน้ำ ครอบคลุมพื้นที่ชลประทาน 111,300 ไร่



- ประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการ

1. เป็นแหล่งน้ำต้นทุนและเพิ่มพื้นที่ชลประทานในฤดูฝนจำนวน 111,300 ไร่ และฤดูแล้งจำนวน 45,000 ไร่ ในเขตอำเภอนาดี และอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี

2. ช่วยบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรีและลุ่มน้ำสาขา ในเขตพื้นที่อำเภอนาดี และอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี

3. เป็นแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคของราษฎรและการประปา

4. ช่วยรักษาระบบนิเวศ ผลักดันน้ำเค็มและน้ำเน่าเสียในแม่น้ำปราจีนบุรี และแม่น้ำบางปะกง

5. อ่างเก็บน้ำจะเป็นแนวกันชนหรือแนวป้องกันการบุกรุกทำลายพื้นที่ป่าไม้ในเขตอุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติปางสีดา รวมทั้งช่วยเพิ่มระดับความชุ่มชื้นในพื้นที่ป่าไม้ ทำให้โอกาส การเกิดไฟไหม้ป่าลดลง หรือหากเกิดไฟป่าก็จะมีแหล่งน้ำต้นทุนที่จะสามารถนำน้ำมาใช้ดับไฟป่าได้



- ที่ตั้งโครงการ

ที่ตั้งเขื่อนหัวงานอยู่ในเขตบ้านแก่งยาว ตำบลแก่งดินสอ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี เส้นละติจูด 14°-04'-46" เหนือ และเส้นลองติจูด 102°-01'-49" ตะวันออก โดยพื้นที่อ่างเก็บน้ำส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในเขตตำบลแก่งดินสอและมีพื้นที่ชลประทานครอบคลุม 5หมู่บ้านในเขตอำเภอนาดี และ 32 หมู่บ้านในเขตอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี




Comments